Meer over opvoedopstellingen

Met behulp van vloertegels, in verschillend kleuren en maten, leg jij al je gezinsleden neer op de grond en je neemt je eigen plaats in; zo sta je letterlijk in de dynamiek van je gezin. Je voelt precies hoe de verhoudingen zijn, naar je kind(eren), naar je man en wat daarin speelt t.a.v. de opvoedvraag.
Hoe je dit neerlegt zegt meer over een dieper innerlijk beeld dan je met je denken zou kunnen bedenken. Het is een andere waarheid die je ook leeft in je gezin. Dit innerlijk beeld spreekt meer dan duizend woorden. Je herkent het en de puzzelstukjes vallen op zijn plaats; je begrijpt nu waar je zoektocht eigenlijk mee te maken heeft. Bijvoorbeeld, wat maakt jou of je kind nu zo boos, of waarom is het zo moeilijk om grenzen aan te houden.

Als we dan weten hoe het precies in elkaar steekt kunnen we ook stappen nemen richting de oplossing.
Deze oplossingen zijn fundamenteel en blijvend.
De  veranderingen die ontstaan hebben een ‘domino effect’ op het gedrag van je kind.
En voor jou: opvoeden wordt ontspannen!

De relatie tussen ouder en kind krijgt vruchtbare grond waarop met alle kennis verder gebouwd kan worden en dan ook stand houdt.

Het is gebleken dat via deze methodiek duidelijk wordt of grote gebeurtenissen die in jouw familiegeschiedenis hebben plaatsgevonden nog steeds belastend zijn voor jou en/of voor je kinderen. Iedere ouder heeft een eigen familie geschiedenis en zal dus een ander, persoonlijk beeld laten zien vanuit de eigen perceptie.

Hoe weet je of er systemisch iets aan de hand is in een gezin?

Hoe weet je of de problemen die er in een gezin zijn een systemische oorsprong hebben? In de opvoeding hebben we te maken met verschillende factoren op verschillende gebieden, zowel bij de ouder als bij het kind: de primaire  binding in het DNA-familiesysteem, de binding in andere groepssystemen waarvan men deel uitmaakt, omgevingsfactoren, gedrag, vermogen, overtuiging, identiteit en  missie.

Als niets lijkt te werken

Vaak hebben ouders veel werk verzet op al deze gebieden, al dan niet met hulp van (gedrags)therapeuten, maar ze behouden het gevoel dat iets hen onderuit haalt. Hoe goed ze met hun denken ook weten hoe ze het een en ander kunnen oplossen, het schijnt niet te werken, alle praktische tips en trucs ten spijt.

De geschiedenis herhaalt zich

Soms geeft een ouder in zijn verhaal al aan dat de relatie die hij heeft met zijn kind lijkt op de relatie die hij met zijn eigen ouders had. Vaak hoor je in de verhalen dat de geschiedenis zich herhaalt, op heel concrete punten. Er zijn gebeurtenissen die zich letterlijk herhalen van generatie op generatie. Zo vertelde een moeder mij over de vrouwenlijn in haar familie. De moeder, haar moeder én grootmoeder hadden alle drie een doodgeboren kindje gehad. Een andere moeder vertelde dat zij, haar moeder én grootmoeder op hun 18e een zwangerschap hadden afgebroken. Een vader vertelde me eens dat alle oudste zoons met tegenzin het familiebedrijf hadden voortgezet; hij had nu een probleem met zijn zoon. En dan het verhaal van een jonge moeder die met zichzelf in de knoop zat en weinig zelfvertrouwen had. Zij kreeg steeds de gedachte dat ze op haar 27e zou sterven. Doordat dit haar zo bezig hield was ze niet voldoende beschikbaar voor haar kinderen, iets dat ze wel graag wilde. Tijdens de opvoedopstelling kwam naar voren dat haar tante op 27-jarige leeftijd zelfmoord had gepleegd. Deze tante was de lievelingszus van vader en de jonge moeder was naar haar vernoemd. Het is mooi dat ze op tijd op consult kwam zodat deze geschiedenis zich niet hoefde te herhalen.

Bij dit soort verhalen wordt mijn systemische oor gealarmeerd: hier is sprake van een gebondenheid in het familiesysteem onder invloed van grote gebeurtenissen. Deze gebondenheid werkt op onbewust niveau in een diepere laag: het fundament onder alle gebieden, de binding binnen de primaire familiegroep. Als we hier vruchtbare aarde maken, dan zal dat effect hebben op de bovenliggende lagen zodat deze tot vorm en bloei kunnen komen. In grote lijnen kun je zeggen dat er systemisch iets aan de hand is zodra er zaken aan de orde komen als: extreme emoties bij ouder en/of kind, onbegrijpelijke en extreme gedragingen bij ouder en/of kind, of steeds terugkerende conflicten in het gezin of op school. We ervaren dan dat er op de ‘onderlaag’ iets verstoord en verstrikt is geraakt in een systeem.

De vijf systemische dynamieken

  1. Chronologie: anciënniteit en de juiste plaats
  2. Iedereen hoort erbij
  3. Iedereen draagt zijn eigen lot
  4. Ouders geven oneindig aan hun kinderen (zelfde DNA)
  5. Er is een balans in geven en ontvangen (ander DNA)

Bij het opstellen bekijken we deze dynamieken. Het gaat daarbij niet om de inhoud van verhalen en gebeurtenissen of om psychologische zaken, hoe iemand als persoon was, maar om de juiste plaatsing. Plaatsing van het lot bij de persoon bij wie het behoort, het erkennen van de juiste plek van eenieder, het doorgeven van liefde van ouders aan hun kinderen, en het geven en ontvangen in balans tussen anderen, en dit alles in het belang van het gehele systeem waar wij onderdeel van zijn.
Binnen een familiegeneratie zijn we ten diepste verbonden met alle personen binnen de familielijn en daarmee ook met het (familie) lot. Daarnaast is er een sterk voelbare stroom van liefde, de bron van ons bestaan, het levengevende principe, die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Dit alles maakt dat deze familieband zo bijzonder is. Het erbij horen in het primaire familiesysteem geeft ons het fundamentele en essentiële gevoel van bestaansrecht.

(Tekst is met toestemming overgenomen uit het boek geschreven door Marianne Langmeijer; Individuele opvoedopstellingen met ouders)